Paletli (Kanatlı) Hidrolik Pompa: Çalışma Prensibi ve Kullanım Alanları
Yayın: 24.08.2019 · Güncelleme: 25.10.2026
Paletli pompalar (kanatlı pompa da denir), sessiz çalışmaları, uzun ömürleri ve ekonomik olmaları nedeniyle endüstriyel hidrolik sistemlerde çok yaygındır. Bu yazıda paletli pompanın nasıl çalıştığını, sabit ve değişken tiplerini ve nerelerde kullanıldığını anlatıyoruz.
Nasıl çalışır?
Pompanın içinde, üzerinde yuvalar bulunan bir rotor ve bu yuvalarda kayabilen paletler (kanatlar) vardır. Rotor, onu çevreleyen bir halkanın (stator) içinde döner. Dönüşle birlikte paletler merkezkaç kuvveti ve basınçla dışa doğru itilir ve halkanın iç yüzeyine yaslanır. Paletler arasında kalan odacıklar emiş tarafında büyüyüp yağ emer, basma tarafında küçülerek yağı dışarı basar.
Sabit deplasmanlı (dengeli) paletli pompa
Halkanın iç yüzeyi oval biçimlidir; her turda iki emiş ve iki basma bölgesi oluşur. Karşılıklı basınçlar birbirini dengelediği için mil ve rulmanlar daha az zorlanır, pompa uzun ömürlü olur. Debi değiştirilemez.
Değişken deplasmanlı paletli pompa
Halka daireseldir ve rotora göre merkezden kaçıktır. Bu kaçıklık azaltıldıkça odacıkların hacim farkı küçülür ve pompa daha az yağ basar. Kaçıklık sıfıra yaklaştığında pompa neredeyse hiç yağ basmaz.
En yaygın kullanım basınç kompanzasyonlu tiptir: sistem ayarlanan basınca ulaştığında halka kendiliğinden merkeze doğru kayar ve pompa debiyi azaltır. Böylece basınç korunurken gereksiz yağ basılmaz, sistem daha az ısınır. Kontrol; yay baskılı, içten pilotlu, dıştan pilotlu ya da elle deplasman ayarlı olabilir.
Avantajları
- Düşük ses: Kapalı ortamdaki makineler için idealdir.
- Az titreşim ve düzgün debi.
- Uzun ömür ve ekonomik bakım: Aşınan paletler ve halka yenilenebilir.
- Değişken tiplerde enerji tasarrufu.
Sınırları ise şunlardır: çalışma basıncı pistonlu pompalardan düşüktür ve yağ temizliğine duyarlıdır. Paletler kirli yağda hızla aşınır.
Nerelerde kullanılır?
Plastik enjeksiyon makineleri, takım tezgâhları, presler, hidrolik güç üniteleri ve sessiz çalışma istenen endüstriyel uygulamalar başlıca kullanım alanlarıdır. Bazı mobil makinelerde ve direksiyon sistemlerinde de paletli pompalar bulunur.
Paletli pompa ve motorlar · Değişken deplasmanlı pompa nedir? · İletişim
Sık sorulan sorular
Paletli pompa ile dişli pompa arasındaki fark nedir?
Paletli pompa daha sessiz ve daha düzgün debilidir; değişken deplasmanlı tipleri vardır. Dişli pompa daha basit, kirli ortama daha dayanıklı ve genellikle daha ekonomiktir.
Paletli pompa revizyonu yapılır mı?
Evet. Paletler, halka, yan plakalar ve keçeler yenilenerek pompa test edilir ve yeniden kullanılabilir hâle getirilir.